فرض کنید یک دلار زیر بالش خود گذاشتهاید؛ هر زمان که به آن نیاز داشته باشید، همان یک دلار را پیدا میکنید و ارزش آن تغییری نکرده است. ایده اصلی گروهی از رمزارزها به نام «استیبلکوینها» نیز دقیقاً بر پایه همین مفهوم ساخته شده است.
در حال حاضر استیبلکوینها نقش کلیدی در بازارهای رمزارز ایفا میکنند و تا اوایل آوریل، حدود ۲۳۵ میلیارد دلار از این نوع داراییها در گردش بوده است. همین امر باعث شده تا نهادهای نظارتی به این حوزه توجه بیشتری نشان دهند و در تلاش باشند مقررات مشخصی برای آن وضع کنند.
استیبلکوین دقیقاً چیست؟
استیبلکوینها داراییهای دیجیتالی هستند که برای حفظ ارزش پایدار طراحی شدهاند، برخلاف رمزارزهایی مانند بیتکوین که نوسانات قیمتی بالایی دارند. استیبلکوینها معمولاً به یک ارز دیگر، بهخصوص دلار آمریکا، متصل هستند و برای سرمایهگذاران رمزارزها جذابند زیرا میتوانند سود خود را بدون نیاز به تبدیل آن به ارزهای سنتی، به صورت امن نگه دارند یا به راحتی بین ارزهای دیجیتال مختلف معامله کنند.
محبوبترین استیبلکوین، تتر (Tether) است که امکان مبادله آن با هزاران رمزارز دیگر وجود دارد. دهها استیبلکوین مختلف دیگر نیز در بازار فعال هستند.
چگونه استیبلکوینها ارزش خود را حفظ میکنند؟
بسیاری از صادرکنندگان استیبلکوین ادعا میکنند به اندازه ارزش توکنهای خود، داراییهای امن و نقدی ذخیره کردهاند. برای مثال زمانی که فردی یک دلار به تتر میپردازد، قرار است این پول در داراییهایی مطمئن نگهداری شود.
نوع دیگری از استیبلکوینها که «الگوریتمی» نام دارند، برای حفظ ارزش خود از روشهای اتوماتیک استفاده میکنند. آنها با کاهش یا افزایش عرضه توکنها قیمت خود را کنترل میکنند. البته جذابیت این دسته پس از سقوط شدید استیبلکوین الگوریتمی TerraUSD و ارز مرتبط آن، یعنی Luna در سال ۲۰۲۲ که منجر به ضرر ۶۰ میلیارد دلاری در چند روز شد، به شدت کاهش یافته است.
بازیگران اصلی استیبلکوینها
بازار استیبلکوین عمدتاً تحت سلطه دو ارز تتر (USDT) و یواسدی کوین (USDC) شرکت سیرکل است که بیش از ۸۰ درصد بازار را تشکیل میدهند.
با رشد پذیرش رمزارزها، شرکتهای بزرگ مالی و فناوری نیز به این بازار وارد شدهاند. تلاش شرکت متا (مالک فیسبوک و اینستاگرام) برای عرضه استیبلکوین در سال ۲۰۱۹ به دلیل مخالفت نهادهای قانونگذار به نتیجه نرسید. اما در سال ۲۰۲۳ پیپل به عنوان اولین شرکت بزرگ مالی موفق به عرضه استیبلکوین شد.
برخی از شرکتها نیز توکنهایی مشابه استیبلکوینها به عنوان وثیقه در معاملات رمزارزها ارائه دادهاند، مانند محصولات شرکتهای بزرگ مدیریت دارایی همچون بلکراک و فرانکلین تمپلتون.
نگرانی قانونگذاران درباره استیبلکوینها چیست؟
بانکهای مرکزی خواستار تنظیم مقرراتی برای استیبلکوینها مشابه بانکها هستند. آنها نگران سقوط احتمالی استیبلکوینها هستند که ممکن است به فروش اجباری داراییها منجر شود.
حتی بدتر از آن، نگرانی آنها این است که استیبلکوینها محبوبیت زیادی پیدا کنند و مبالغ عظیمی بدون ورود به سیستم بانکی رسمی جابهجا شوند و منجر به از بین رفتن انحصار پولی بانکهای مرکزی و تسهیل پولشویی گسترده شوند.
برنامه قانونگذاران برای کنترل استیبلکوینها
قانونگذاران آمریکایی در حال تدوین قوانینی برای نظارت بر استیبلکوینها هستند که ذخایر و مدیریت صادرکنندگان را کنترل میکند. این قوانین صادرکنندگان را موظف میکند ذخایر خود را به صورت شفاف منتشر کرده و ماهانه توسط حسابرسان مستقل بررسی شوند.
نگرانیهای پیرامون تتر
قانونگذاران بیشترین نگرانی را درباره تتر دارند زیرا بزرگترین استیبلکوین بوده و از طریق شرکتی مستقر در السالوادور مدیریت میشود که به مشتریان آمریکایی خدمات نمیدهد. تتر در گذشته نیز به دلیل عدم شفافیت در ذخایرش با قانونگذاران آمریکایی درگیر بوده است.
چه اتفاقی برای TerraUSD افتاد؟
TerraUSD یک استیبلکوین الگوریتمی بود که به کمک ارز مرتبطش یعنی Luna ارزش خود را ثابت نگه میداشت و بهرهای تا ۲۰ درصد به سپردهگذاران پرداخت میکرد. اما با شروع برداشتهای سنگین، هر دو ارز تقریباً به صفر رسیدند.
