سرانجام پس از کشوقوسهای فراوان، شورای نگهبان با تایید نهایی طرح مالیات بر سوداگری و سفتهبازی، فعالان بازار رمزارزها در ایران را وارد فصل جدیدی کرد. بر اساس نسخه نهایی این قانون که چراغ سبز شورای نگهبان را دریافت کرده، انواع رمزپول، رمزارز و رمزدارایی از این پس مشمول پرداخت مالیات بر عایدی سرمایه خواهند بود و دیگر نمیتوان از آنها به عنوان گریزی برای فرار از نظارتهای مالی استفاده کرد.
عبور رمزارزها از فیلتر شورای نگهبان
تصویب این قانون مسیر پرپیچوخمی را طی کرد. در سال ۱۴۰۲، شورای نگهابان به دلیل نبود تعریفی شفاف و دقیق از مفاهیمی چون «رمزپول» و «رمزدارایی»، این بخش از طرح را مبهم دانسته و به مجلس بازگردانده بود.
این ابهام که مورد تاکید هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز قرار داشت، سرانجام با ارائه تعاریف جدید و شفافسازی مفاهیم در متن قانون برطرف شد تا راه برای تایید نهایی آن هموار گردد.
تفکیک مفاهیم: رمزپول، رمزارز و رمزدارایی
یکی از چالشهای اصلی قانونگذاران، ارائه تعریفی جامع برای داراییهای دیجیتال بود. بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی مرکز پژوهشهای مجلس، در نسخه اصلاحی قانون، تعاریف مشخصی برای این مفاهیم در نظر گرفته شده است.
«رمزپول» که پیش از این در قانون جدید بانک مرکزی به «ریال دیجیتال» اطلاق شده بود، اکنون در کنار «رمزارز» و «رمزدارایی» به صورت تفکیک شده و مشخص، مشمول این قانون مالیاتی قرار گرفتهاند و دیگر ابهامی در این زمینه وجود ندارد.
هدف قانونگذار: مهار سوداگری، هدایت سرمایه
هدف اصلی از وضع این پایه مالیاتی جدید، مقابله با سوداگری و سفتهبازیهای افسارگسیخته در بازارهای غیرمولد است. قانونگذار امیدوار است با دریافت مالیات از سودهای بادآورده در بازارهایی نظیر ارز، طلا، مسکن و اکنون رمزارزها، جذابیت این فعالیتها را کاهش داده و نقدینگی سرگردان در جامعه را به سمت بخشهای تولیدی و مولد اقتصاد هدایت کند. این رویکرد میتواند به ثبات بیشتر اقتصادی و مهار تورم کمک شایانی نماید.
آیا دریافت مالیات به معنای رسمیت یافتن است؟
قرار گرفتن نام رمزارزها در کنار سایر داراییها در قانون مالیات بر عایدی سرمایه، این گمانه را تقویت کرده که حاکمیت در حال حرکت به سمت به رسمیت شناختن این حوزه است.
این اقدام را میتوان گامی مهم در جهت قانونمند کردن فعالیتی دانست که سالها در هالهای از ابهام قرار داشت. شناسایی این داراییها برای اخذ مالیات، مقدمهای برای تعریف چارچوبهای قانونی جامعتر در آینده خواهد بود.
تبلیغات رمزارز: گامی به جلو با احتیاط فراوان
همزمان با این تحولات، مصوبه اخیر شورای عالی فضای مجازی در خصوص تبلیغات رمزارزها نیز نشان از رویکرد جدیدی دارد. هرچند این مصوبه صدور مجوز برای تبلیغات را ممکن ساخته، اما با وضع قوانین سختگیرانه، عملاً تبلیغ گسترده را محدود کرده و آن را به پلتفرمهای دارای مجوز و در چارچوبهای مشخص منحصر میکند. این سیاست دوگانه، نشان از تلاش برای کنترل و نظارت دقیق بر این بازار نوظهور دارد.
آینده بازار رمزارز در ایران
با تایید قانون مالیات بر سوداگری و حرکت به سمت قانونمندسازی، بازار ارزهای دیجیتال در ایران در آستانه تحولات بزرگی قرار گرفته است.
هرچند هنوز جزئیات کامل اجرایی این قانون منتشر نشده و در مرحله تنقیح قرار دارد، اما واضح است که دوران فعالیت بدون نظارت در این بازار به پایان رسیده است. فعالان این حوزه باید خود را برای تطبیق با قوانین جدید آماده کنند؛ قوانینی که میتواند آینده سرمایهگذاری در دنیای رمزنگاری شده را برای همیشه دگرگون سازد.
