چرا افزایش قیمت آیفون در راه است؟ تحلیلی بر تاثیر تعرفه‌های گمرکی بر اپل و بازار موبایل ایران

اپل به‌عنوان یکی از ارزشمندترین شرکت‌های جهان، همیشه تلاش کرده است که با حفظ حاشیه سود بالا و ارائه نوآوری‌های رده‌اول، جایگاه خود را در بازار تلفن‌های هوشمند مستحکم نگه دارد. اما تعرفه‌های سنگین گمرکی که از اوایل سال ۲۰۲۵ روی قطعات بالادستی و خود دستگاه‌های نهایی اعمال شده، نشان می‌دهد که این شرکت چاره‌ای جز بازتعریف سیاست قیمت‌گذاری خود ندارد.

در حالی که اپل طی سه‌ماهه دوم مالی خود حدود ۹۰۰ میلیون دلار از محل تعرفه‌ها متحمل شده است، نشانه‌ها حکایت از آن دارد که فشار بر زنجیره تأمین و در ادامه افزایش قیمت نهایی آیفون‌ها در بازارهای جهانی، از جمله ایران، اجتناب‌ناپذیر است.

تأثیر اولیه تعرفه‌ها بر هزینه تولید

طبق گزارش مالی سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵، تیم کوک، مدیرعامل اپل، اعلام کرد که برای دوره منتهی به ژوئن، تعرفه‌های جدید چیزی در حدود ۹۰۰ میلیون دلار هزینه اضافی روی دوش شرکت گذاشته است. این مقدار اگرچه کمتر از ۲ درصد از پیش‌بینی ارزش بهای تمام‌شده کالاهای این شرکت است، اما اپل خود را ملزم به پوشش این هزینه‌ها کرده تا در کوتاه‌مدت از بی‌ثباتی قیمت‌ فروش جلوگیری کند. با این حال، سخنان کوک مبنی بر وجود «عوامل منحصربه‌فرد» در این سه‌ماهه، گویای آن است که در ماه‌های پیش رو و با تداوم تعرفه‌ها و احتمال اعمال تعرفه‌های جدید بر نیمه‌هادی‌ها، فشار هزینه‌ای برای اپل رشد خواهد کرد.

انتقال نسبی خطوط تولید و چالش‌های آن

برای کاهش اثر مستقیم تعرفه‌های آمریکا، اپل در سه‌ماهه اخیر اعلام کرده که بخش عمده تولید محصولاتش برای بازار آمریکای شمالی از خطوط تولیدی هند و ویتنام تأمین می‌شود. این اقدام می‌تواند تا حدی هزینه‌های گمرکی را کاهش دهد، اما تحلیلگران هشدار می‌دهند که امکان انتقال کامل زنجیره تأمین از چین، جایی که زیرساخت تولید انبوه و پیچیده‌ترین فناوری‌های ساخت بهینه شده، بسیار دشوار است.

تولید مدل‌های پرو با بدنه باریک، صفحه‌های منعطف یا دوربین‌های پیشرفته نیازمند تخصص و تجربه‌ای است که هنوز در ظرفیت‌های نوظهور هند و ویتنام در سطح چین وجود ندارد.

افزایش قیمت آیفون در بازار جهانی

اپل در سال‌های اخیر با حفظ قیمت پایه ۹۹۹ دلار برای آیفون‌های پرچم‌دار خود از سال ۲۰۱۷ تاکنون، به تدریج میانگین قیمت فروش دستگاه‌ها را با معرفی مدل‌های پرو و افزایش گزینه‌های حافظه بالا بالا برده است. بر اساس داده‌های Visible Alpha، میانگین قیمت فروش آیفون از حدود ۷۵۵ دلار در قبل از معرفی پرومدل‌ها در اواخر ۲۰۱۹، به نزدیک ۹۶۳ دلار در سال ۲۰۲۲ رسیده است.

اکنون با هزینه‌های اضافی تعرفه و احتمال افزایش دوباره آن، اپل می‌تواند در سه سناریوی اصلی اقدام به افزایش قیمت‌ها کند: ارتقای قیمت پایه مدل‌های استاندارد، اضافه کردن پیکربندی‌های حافظه بالاتر با قیمت‌گذاری پریمیوم و یا معرفی یک مدل خاص با قیمت بالاتر از ۱۲۰۰ دلار.

چه بر سر مصرف کننده ایرانی خواهد آمد؟

در ایران که قیمت موبایل به نرخ ارز آزاد و تعرفه‌ها وابسته است، هر یک دلار افزایش در قیمت آیفون تقریباً ۵ تا ۱۰ درصد به قیمت نهایی گوشی برمی‌گردد. به‌علاوه خریدار ایرانی به‌دلیل محدودیت قدرت خرید، ممکن است به‌سمت خرید مدل‌های قدیمی‌تر یا نمونه‌های کارکرده سوق پیدا کند.

بازار گوشی‌های دست‌دوم و نمونه‌های معرفی‌شده از طریق واردات مسافری نیز در واکنش به این شرایط، رشد قابل توجهی خواهد داشت. تحلیلگران بازار موبایل ایران پیش‌بینی می‌کنند که در صورت افزایش قیمت پایه آیفون به بیش از ۱۰۵۰ دلار، تقاضای کاربران بین‌رده و اقتصادی اندرویدی به‌طور محسوسی افزایش یافته و فروش پرچم‌داران کاهش یابد.

چه زمانی برای خرید آیفون مناسب است؟

با توجه به شواهد فعلی، بهترین زمان برای خرید آیفون پیش از افزایش رسمی قیمت‌ها خواهد بود. اگر قصد دارید آخرین مدل‌ها را تهیه کنید، پیشنهاد می‌شود تا قبل از نیمه دوم سال ۲۰۲۵ یعنی پیش از اعمال تعرفه‌های بیشتر اقدام نمایید. همچنین مدل‌هایی مثل آیفون ۱۴ یا ۱۵ که امکانات قابل‌قبولی دارند و قیمت‌شان با افت نسبی همراه شده، می‌تواند گزینه‌ مناسبی برای صرفه‌جویی باشد.

با وجود تمام تلاش‌های اپل برای به حداقل رساندن خسارت تعرفه‌ها از طریق تعدیل زنجیره تأمین، به نظر می‌رسد افزایش قیمت آیفون‌‌ها در بازارهای جهانی و به‌خصوص بازار ایران اجتناب‌ناپذیر باشد. کاربران هوشمند با رصد قیمت‌ها و زمان‌بندی مناسب خرید می‌توانند بهترین تصمیم را در این شرایط اتخاذ کنند.