DOGE بدون ایلان ماسک: سرنوشت پروژه جنجالی کاهش هزینه‌های دولت

در ماه مه، پروژه «اداره بهره‌وری دولت» یا به اختصار DOGE، معمار و رهبر غیررسمی خود، ایلان ماسک را از دست داد. اما حتی بدون حضور ماسک، که با در دست گرفتن یک اره برقی واقعی، نمادی از برنامه تهاجمی این گروه برای کاهش هزینه‌ها ساخته بود، دولت ترامپ به مسیر خود برای ایجاد برش‌های عمیق در بدنه دولت ادامه می‌دهد و در حال تزریق بی‌سروصدای این ساختار به تاروپود نظام اداری است.

میراث ماسک اکنون در دستان دیگران است و این سوال را ایجاد می‌کند که DOGE بدون او به چه مسیری خواهد رفت.

DOGE چیست؟ تولد یک ایده جنجالی در دولت ترامپ

ایده اولیه DOGE در کمپین انتخاباتی ۲۰۲۴ توسط ایلان ماسک به ترامپ پیشنهاد شد؛ یک حسابرسی گسترده برای یافتن اتلاف منابع در دولت. در اولین روز بازگشت به کاخ سفید، ترامپ با یک فرمان اجرایی، «سرویس دیجیتال ایالات متحده» را به «سرویس DOGE ایالات متحده» تغییر نام داد. این نام که ایده ماسک بود، ارجاعی به یک میم اینترنتی محبوب از سگ نژاد شیبا اینو است که الهام‌بخش ارز دیجیتال دوج‌کوین نیز بوده است.

این فرمان، تیم‌هایی به نام «تیم‌های DOGE» را در آژانس‌های دولتی مستقر کرد تا دستور کار رئیس‌جمهور برای حذف «اتلاف، تقلب و سوءاستفاده» را پیاده‌سازی کنند.

نقش ایلان ماسک و دلایل جدایی پرسروصدای او

ایلان ماسک نیروی محرکه و چهره اصلی DOGE بود. با این حال، او در ماه مه به دلیل اختلاف نظر عمیق با ترامپ بر سر لایحه مالیاتی و هزینه‌ای جدید دولت، از سمت خود کناره‌گیری کرد. به گفته ماسک، این لایحه که بدهی ملی آمریکا را طی یک دهه حدود $3.4 تریلیون دلار افزایش می‌داد، تمام تلاش‌های DOGE برای صرفه‌جویی را بی‌اثر می‌کرد.

او در شبکه اجتماعی X نوشت:

«اگر قرار است بدهی $5 تریلیون دلار افزایش یابد، هدف DOGE چه بود؟»

این اختلاف به یک درگیری علنی در رسانه‌های اجتماعی تبدیل شد و به جدایی کامل او از دولت انجامید.

سکان‌داران جدید DOGE: چه کسی پروژه را پس از ماسک هدایت می‌کند؟

با خروج ماسک، مسئولیت سنگین کاهش هزینه‌های دولت به راسل ووت، مدیر بودجه کاخ سفید، واگذار شده است. اگرچه ووت تاکید می‌کند که او مستقیماً DOGE را اداره نمی‌کند، اما رویکرد منضبط و نهادینه‌تر او به ریاضت دولتی، این پروژه را وارد فاز جدیدی کرده است.

ووت، یکی از معماران «پروژه ۲۰۲۵» بنیاد هریتیج، تلاش دارد تا با استفاده از فرآیندهای قانونی، کاهش‌های بودجه را از گزند چالش‌های حقوقی که گریبان‌گیر DOGE بوده است، مصون بدارد. در واقع، پروژه از یک حرکت فردمحور به یک استراتژی سازمانی تبدیل شده است.

تحول در ساختار DOGE: از یک پروژه موقت به یک ابزار نهادینه

پس از ماسک، DOGE دیگر یک گروه متمرکز نیست، بلکه به مجموعه‌ای از مقامات پراکنده در دپارتمان‌های مختلف تبدیل شده که وظیفه کاهش هزینه‌ها را بر عهده دارند.

به گفته ووت، این افراد اکنون مانند «مشاوران داخلی» در ساختار رهبری آژانس‌ها عمل می‌کنند. دولت همچنین با درخواست بودجه $45 میلیون دلاری برای سال مالی ۲۰۲۶، به دنبال افزایش تعداد کارکنان DOGE از ۸۹ نفر به ۱۵۰ نفر است. این نشان می‌دهد که DOGE از یک سازمان موقت که قرار بود در سال ۲۰۲۶ منقضی شود، در حال تبدیل شدن به یک بازوی دائمی و نهادینه در دولت است.

چالش‌های حقوقی و تلاش دولت برای قانونی کردن کاهش بودجه

اقدامات DOGE، از جمله اخراج بیش از ۲۶۰ هزار کارمند فدرال و قطع کمک‌های مالی، با چالش‌های حقوقی متعددی مواجه شده است. منتقدان معتقدند این اقدامات فراتر از اختیارات قوه مجریه است. دولت ماه‌ها درگیر مبارزه با این شکایت‌ها بوده است.

برای محافظت از این کاهش‌ها، تیم ووت به فرآیندهای قانونی روی آورده است. دولت با ارسال درخواستی به کنگره، خواستار لغو بیش از $9 میلیارد دلار بودجه تخصیص‌یافته قبلی شد. کنگره با بخش بزرگی از این درخواست موافقت کرد و بدین ترتیب، بخشی از کاهش‌های بودجه‌ای DOGE را به قانون تبدیل و از شکایت‌های آینده محافظت کرد.

میزان موفقیت DOGE: آیا این پروژه به اهداف خود رسیده است؟

ماسک در ابتدا هدف بلندپروازانه کاهش $2 تریلیون دلاری را تعیین کرده بود که بعدها آن را به $150 میلیارد دلار کاهش داد. بر اساس گزارش‌های رسمی، DOGE تا ماه ژوئن حدود $199 میلیارد دلار صرفه‌جویی از طریق اخراج‌ها و سازماندهی مجدد ادارات شناسایی کرده است.

با این حال، سازمان‌های ناظر دیدگاه متفاوتی دارند. مطالعه‌ای از سوی «مشارکت برای خدمات عمومی» نشان می‌دهد که هزینه‌های ناشی از اخراج‌های گسترده، مرخصی‌های باحقوق و کاهش بهره‌وری، در سال مالی ۲۰۲۵ حدود $135 میلیارد دلار برای مالیات‌دهندگان هزینه خواهد داشت. این آمار متناقض، قضاوت در مورد موفقیت واقعی این پروژه را دشوار می‌سازد.