دور دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، بازارهای مالی جهانی را با نوسانات بیسابقهای مواجه کرده و با ایجاد یک ترن هوایی از تحولات دراماتیک، اعصاب سرمایهگذاران را به چالش کشیده و دینامیک بازار را از نو شکل داده است.
این دوره با حرکات شدید ناشی از سیاستها مشخص میشود، به طوری که بازارها بر اساس سیاستهای تجاری و اقتصادی در حال تحول دولت، بین رالیهای سرخوشانه و سقوطهای ویرانگر در نوسان بودهاند.
خوشبینی اولیه و “جهش ترامپ”
بازارها در ابتدا پیروزی ترامپ در انتخابات را با پدیدهای که به “جهش ترامپ” معروف شد، جشن گرفتند. در ۶ نوامبر ۲۰۲۴، شاخص S&P 500 قویترین عملکرد یک روزه خود پس از اعلام نتایج انتخابات در بیش از یک قرن را ثبت کرد و حدود ۲.۵ درصد افزایش یافت.1 بیتکوین به رکوردهای جدید بالای ۷۵,۰۰۰ دلار صعود کرد و شاخص دلار در برابر ارزهای اصلی ۱.۶۵ درصد جهش کرد.
این سرخوشی اولیه، بازتابدهنده خوشبینی سرمایهگذاران نسبت به برنامههای حامی کسبوکار ترامپ، از جمله کاهش مالیات شرکتها و مقرراتزدایی بود. این روند صعودی تا مراسم تحلیف ترامپ در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ ادامه یافت و بازارها در ماه فوریه به رکوردهای جدیدی دست یافتند.
سقوط “روز آزادی”: یک فروپاشی تمامعیار در بازار
نقطه عطف دراماتیک در ۲ آوریل ۲۰۲۵، روزی که ترامپ آن را “روز آزادی” نامید، رخ داد. در این روز، دولت تعرفههای گستردهای را اعلام کرد که اساساً تجارت جهانی را دگرگون میکرد. این سیاست یک تعرفه پایه ۱۰ درصدی بر تمام واردات اعمال میکرد و برای کشورهای خاص، نرخهای بسیار بالاتری در نظر گرفته شده بود، به طوری که تعرفه بر کالاهای چینی به ۱۴۵ درصد میرسید.
واکنش بازار فاجعهبار بود. شاخص S&P 500 تنها در چند روز بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد و بازار سهام ایالات متحده در عرض ۴۸ ساعت بیش از ۶ تریلیون دلار از ارزش خود را از دست داد. شرکتهای بزرگ فناوری متحمل بیشترین آسیب شدند؛ سهام انویدیا حدود ۳۰ درصد، تسلا ۴۳ درصد و اپل ۲۷ درصد سقوط کردند.
بهبود شکننده و تداوم نوسانات
دولت ترامپ با درک شدت واکنش بازار، در ۹ آوریل ۲۰۲۵ یک توقف ۹۰ روزه برای بسیاری از افزایش تعرفهها اعلام کرد. این اقدام یکی از بزرگترین رالیهای تسکین در سالهای اخیر را به راه انداخت و شاخصهای اصلی بزرگترین سود خود از زمان بحران مالی را ثبت کردند.
با این حال، این بهبود شکننده بود. با از سرگیری اجرای تعرفهها توسط دولت در طول تابستان، بازارها همچنان نوسانات قابل توجهی را تجربه کردند. در ۱ اوت ۲۰۲5، زمانی که ترامپ استراتژی تعرفهای اصلاحشده خود را که دهها کشور را تحت تأثیر قرار میداد، رونمایی کرد، داو جونز ۵۳۰ واحد سقوط کرد و بازارهای جهانی به شدت کاهش یافتند.
بازارهای ارز و کریپتو
عملکرد دلار به طور خاص متناقض بوده است. علیرغم قدرت اولیه پس از انتخاب ترامپ، شاخص دلار بدترین عملکرد نیمه اول خود از سال ۱۹۷۳ را تجربه کرد و در شش ماه اول سال ۲۰۲۵، ۱۰.۸ درصد کاهش یافت. این ضعف، نشاندهنده عدم قطعیت فزاینده در مورد سیاستهای اقتصادی ایالات متحده است. در مقابل، بازارهای ارزهای دیجیتال از بزرگترین بهرهمندان ریاست جمهوری ترامپ بودهاند.
بیتکوین از حدود ۶۸,۳۰۰ دلار قبل از انتخابات به قلههای بالای ۱۲۰,۰۰۰ دلار صعود کرده است که ناشی از موضع حامی رمزارز ترامپ و وعدههای او برای تبدیل آمریکا به “پایتخت رمزارز جهان” است.
تأثیرات بخشی و جهانی
این آشفتگی بازار تأثیرات نامتوازنی بر بخشهای مختلف داشته است. شرکتهای فناوری با وابستگی قابل توجه به تولیدات چین و زنجیرههای تأمین جهانی، به ویژه آسیبپذیر بودهاند. در سطح جهانی، بازارها بر اساس میزان قرار گرفتن در معرض سیاستهای تجاری ایالات متحده، واکنشهای متفاوتی نشان دادهاند.
بازارهای اروپایی در ابتدا با انتخاب ترامپ رشد کردند اما از آن زمان با عدم قطعیتهای تعرفهای دست و پنجه نرم میکنند و بازارهای آسیایی، به ویژه بورسهای چین و هنگکنگ، با فشار قابل توجهی از تشدید تنشهای تجاری روبرو شدهاند.
پیامدهای اقتصادی و چشمانداز بازار
صد روز اول دور دوم ریاست جمهوری ترامپ، بدترین عملکرد بازار سهام از زمان ریاست جمهوری جرالد فورد در سال ۱۹۷۴ را به ثبت رساند. پیشبینیکنندگان اقتصادی به طور فزایندهای نگران پایداری سیاستهای فعلی شدهاند و پیشبینیها برای رکود محتملتر شده است. این نوسانات شدید، رژیمی را ایجاد کرده که تحلیلگران آن را “نوسانات ترامپ” توصیف میکنند، جایی که بازارها به شدت به اعلامیههای سیاستی و پستهای رسانههای اجتماعی واکنش نشان میدهند و استراتژیهای سرمایهگذاری سنتی را به چالش میکشند.
بازارها همچنان بین امید به سیاستهای تقویتکننده رشد و ترس از تشدید جنگ تجاری در نوسان هستند و این عدم قطعیت نشان میدهد که نوسانات بازار احتمالاً تا زمانی که جهتگیریهای سیاستی غیرقابل پیشبینی باقی بمانند، ادامه خواهد داشت.
