ورود خانواده ترامپ به حوزه میمکوینها توجه زیادی را جلب کرده و این مسئله چالشهایی را برای قانونگذاران آمریکایی ایجاد کرده است. میمکوینها رمزارزهایی هستند که اغلب بدون پشتوانه اقتصادی طراحی شدهاند و ارزش آنها بیشتر بر اساس جوّ شبکههای اجتماعی و تبلیغات است. این وضعیت موجب تداخل در مذاکرات کنگره برای تصویب قوانین مناسب به ویژه برای استیبلکوینها شده است.
فرانش هیل، نمایندهٔ جمهوریخواه، اشاره کرد که فعالیت خانواده ترامپ باعث انحراف توجه نمایندگان از مسائل اصلی و ضروری در زمینه قانونگذاری رمزارزها به جنجالهای سیاسی و تبلیغاتی شده است. قانونگذاران در تلاشند تا استیبلکوینها را تحت نظارت قرار دهند، اما این وقایع روند تصوب آنها را به تأخیر انداخته و تمرکز بر روی قوانین بنیادین را دشوار کرده است.
در نهایت، برای حفاظت از سرمایهگذاران خرد و ایجاد چارچوبهای مناسب، تصویب قوانین مربوط به استیبلکوینها ضروری است. هیل هشدار داد که سرمایهگذاری در میمکوینها میتواند مخاطرهآمیز باشد و بدون شفافیت مالی، ریسک بالایی خواهد داشت. بنابراین، قانونگذاران باید سریعاً به سمت تنظیم مقررات مشخص و مؤثر در این زمینه حرکت کنند تا از بروز بحرانهای مالی مشابه جلوگیری کنند.
ورود قابلتوجه دونالد ترامپ و اعضای خانواده او به عرصه ارزهای دیجیتال، بهویژه «میمکوین»ها، در ماههای اخیر نهتنها توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده بلکه مسیر مذاکرات طولانیمدت کنگره برای تدوین و تصویب قوانین مشخص در این حوزه را پیچیده کرده است.
«میمکوین» به آن دسته از رمزارزها گفته میشود که معمولاً با الهام از یک مضمون طنزآمیز یا یک «میم» اینترنتی راهاندازی میشوند و هدف اصلی آنها سرگرمی یا جذب حداکثری توجه کاربران در شبکههای اجتماعی است. بسیاری از میمکوینها پشتوانه اقتصادی مشخصی ندارند و ارزششان عمدتاً بر اساس جوّ شبکههای اجتماعی و تبلیغات شفاهی افزایش یا کاهش مییابد. این که خانواده ترامپ، از جمله دونالد ترامپ جونیور و اریک ترامپ، یکی پس از دیگری میمکوینهایی را تحت نام و برند خود عرضه و حمایت میکنند، دستمایه جنجال رسانهای شده و موجب شده قانونگذاران (اعم از جمهوریخواه و دموکرات) بیش از آن که روی مفاد فنی و حقوقی مورد نیاز برای تنظیم بازار رمزارزها تمرکز کنند، درگیر واکنشهای سیاسی و تبلیغاتی شوند.
فرانش هیل، نمایندهٔ جمهوریخواه آرکانزاس و رئیس کمیته خدمات مالی مجلس نمایندگان آمریکا، در جریان همایش اقتصادی ملی ریگان در سیمیولیای کالیفرنیا تصریح کرد که فعالیتهای خانواده ترامپ در حوزه میمکوین، مسیر تصویب دو بستهٔ قانونی اساسی در زمینه ارز دیجیتال را به بنبست کشانده است.
وی با اشاره به اینکه «فعالیت خانواده ترامپ در دنیای میمکوینها مذاکرات ما را پیچیدهتر کرده؛ زیرا حواس بسیاری از نمایندگان را از آنچه باید انجام دهند پرت کرده است»، ادامه داد که طی پنج سال اخیر، مجلس نمایندگان برای ایجاد یک اجماع دوجانبه (دوحزبی) بر سر تصویب قانونی قانعکننده برای استیبلکوینها و تدوین چارچوب رسمی ساختار بازار کریپتو کار کرده اما اکنون «مسئله میمکوین ترامپ» باعث شده نمایندگان بهجای مسائل فنی مربوط به شفافیت و امنیت، بیشتر به ابعاد تبلیغاتی این ماجرا بپردازند.
چیستی میمکوینها و تفاوت آنها با ارزهای دیجیتال مرسوم
میمکوین، گونهای از رمزارز است که معمولاً با الگوگیری از یک «میم» خندهدار یا محتوای ویروسی در اینترنت طراحی میشود و هدف اولیهٔ آن جلب توجه بالا و ایجاد جوّی از هیجان در شبکههای اجتماعی است. برخلاف رمزارزهایی مانند بیتکوین یا اتریوم که پشتوانهٔ فنی و اقتصادی مشخصی دارند و معمولاً با اهدافی چون ذخیرهٔ ارزش یا قراردادهای هوشمند به بازار عرضه میشوند، میمکوینها غالباً هیچ پشتوانه اقتصادی یا کارکرد فنی قابلتوجهی ندارند. ارزش این نوع رمزارزها بهصورت سفتهبازانه و با نوسانات شدیدی همراه است؛ یعنی هر لحظه که یکی از چهرههای مشهور شبکههای اجتماعی یا یک رسانهٔ پرمخاطب به آنها اشاره کند، قیمت ممکن است چند برابر یا به شکل فاجعهباری سقوط کند.
ورود خانواده ترامپ به این صنعت بهوسیله تولید میمکوینهایی که نامگذاری، تبلیغات و برندینگشان مستقیماً با نام و تصویر دونالد ترامپ و فرزندانش گره خورده و هم شاخبهشاخ مسائل سیاسی و هم اقتصادی شده است. از یک سو، سهامداران خُرد و علاقهمندان رمزارز در اینترنت ترجیح میدهند از این میمکوینها برای تفریح یا سود کوتاهمدت استفاده کنند؛ اما از سوی دیگر، قانونگذاران و ناظران مالی بهدنبال آن هستند که چارچوبهای نظارتی مناسبی برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی و حفاظت از سرمایهگذاران خرد فراهم آورند.
لزوم تصویب قانون استیبلکوینها
یکی از اصلیترین محورهای مذاکرات کنگره در حوزه رمزارز، تصویب قوانینی است که بهطور ویژه استیبلکوینها را هدف قرار دهند. استیبلکوینها رمزارزهایی هستند که ارزششان بهصورت یکبهیک به ارزهای فیات (مانند دلار آمریکا) گره خورده تا نوسانات قیمتی شدید در آنها وجود نداشته باشد. توافق بر سر این قانون اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا استیبلکوینها در اصل مجموعهای از «بدهیهای دیجیتال» هستند که باید به ازای هر واحد توکن، ذخایر نقدی یا دارایی معادلی در بانک یا نهادهای منتخب وجود داشته باشد تا پایدار باقی بمانند.
تصویب قانونی برای استیبلکوینها به این معناست که صادرکنندگان این توکنها را ملزم کنیم تا همواره برای هر توکن صادرشده یک واحد دلار یا معادل آن را در حسابهای بانکی خود نگه دارند. از سوی دیگر، سازوکارهای ممیزی مستقل و گزارشدهی شفاف مالی نیز باید پیشبینی شود تا سرمایهگذاران اطمینان یابند در هر زمان میتوانند توکن خود را طبق مقررات با دلار واقعی تعویض کنند. اگر این قوانین تصویب نشوند و استانداردهای شفافی در دسترس نباشد، وقوع بحرانهایی مشابه آنچه در می ۲۰۲۲ برای TerraUSD رخ داد و موجب از دست رفتن میلیاردها دلار دارایی کاربران شد، بار دیگر در بازار استیبلکوینها تکرار خواهد شد.
چارچوب بازار کریپتو در دست تهیه
علاوه بر قانون استیبلکوینها، مجلس نمایندگان سنا اخیراً پیشنویس «قانون ساختار بازار رمزارزها» را ارائه کرده که هدفش وضع قواعدی فراگیر برای کل اکوسیستم ارزهای دیجیتال است. در متن این قانون پیشنهاد شده که توابع نظارتی میان نهادهای مختلف تقسیم شود؛ به طوری که کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) بر آن دسته از توکنهایی نظارت کند که جزو «اوراق بهادار» تعریف میشوند و کمیسیون معاملات کالای آتی (CFTC) بر آن دست از داراییهای دیجیتال که تعریفشده بهعنوان «کالا» تلقی شوند. در کنار این دو نهاد، همکاری مستمر و تبادل اطلاعات میان SEC و CFTC در لایحه پیشبینی شده تا هیچ ابعاد تاریکی در حوزه طبقهبندی رمزارزها باقی نماند.
از سوی دیگر، این قانون الزامات زیر را برای صرافیها و پلتفرمها تعیین میکند:
اولاً باید دادههای مربوط به حجم معاملات، کیفپولهای سرد و پروتکلهای امنیتیشان را به شکل شفاف منتشر کنند تا کاربران و ناظران بدانند چه میزان نقدینگی و ریسک در هر صرافی وجود دارد. ثانیاً، اگر صرافی یا ارائهدهنده خدمات رمزارزی مورد هک، تقلب یا ورشکستگی قرار گرفت، باید برنامهای مشخص برای بازپرداخت یا بازپسگیری داراییهای کاربران داشته باشد تا شاهد فروپاشی ناگهانی و از دست رفتن بیرحمانهٔ سرمایههای خرد نباشیم.
سومین محور مهم این قانون، تمرکز بر حمایت از سرمایهگذاران خرد است. در وضع این قانون تصریح شده که پروژههای جدید رمزارزی باید پیش از عرضهٔ عمومی «سپیدنامه» (Whitepaper) خود را منتشر کنند که در آن نقشهٔ راه فنی و اقتصادی پروژه بهطور جامع شرح داده شده و سرمایهگذاران خرد بتوانند پیش از ورود به یک پروژه، جوانب کار را بسنجند. چهارمین و آخرین رکن این لایحه، پیشگیری از فعالیتهای غیرقانونی مالی نظیر پولشویی و تأمین مالی تروریسم است که رعایت سازوکارهای ضد پولشویی (AML) و شناخت مشتری (KYC) را برای تمامی پلتفرمها و صادرکنندگان رمزارز الزامی میکند.
میمکوین ترامپ چگونه قانونگذاران را منحرف کرده است؟
با وجود اینکه مجلس نمایندگان آمریکا از نزدیک به پنج سال پیش نسبت به تهدیدها و فرصتهای رمزارزها حساس بوده و تلاش نموده یک قانونگذاری معقول و الزامآور برای استیبلکوینها و ساختار کلی بازار ارائه دهد، ورود خانواده ترامپ و بهویژه دونالد ترامپ جونیور و اریک ترامپ به عرصه میمکوین موجب شد تمرکز نمایندگان به مسائل حاشیهای و تبلیغاتی معطوف شود. شروع ماجرا از زمانی بود که این دو نفر در کنفرانسها و رویدادهای رمزنگاری بهعنوان «سخنرانان VIP» حاضر شدند و همزمان اقدام به تبلیغ و پشتیبانی از میمکوینهایی با نام و برند «Trump Token» کردند؛ رمزارزهایی که ارزش ذاتی مشخصی نداشتند و بیش از آنکه حاوی منطق اقتصادی باشند، بار تبلیغاتی و سیاسی داشتند.
این اتفاق ابتدا در فضای رسانهای آمریکا بازتاب یافت و خبرگزاریهای اصلی (از شبکههای تلویزیونی گرفته تا روزنامههای مطرح) به سرعت سراغ پوشش جزییات میمکوین ترامپ رفتند. این پوشش گسترده باعث شد برخی نمایندگان مجلس که عمدتاً باید زمانشان را صرف جزئیات فنی تدوین مقررات میکردند، به واکنش به این جنجالها و مصاحبههای پراکنده درباره میمکوین ترامپ بپردازند. نتیجه این شد که روند تصویب لایحه استیبلکوین که قرار بود بهسرعت در جلسه کمیته بررسی شود، بارها از دستور کار خارج و به جلسات بعدی منتقل شد.
از سوی دیگر، در دل نمایندگان دموکرات و حتی برخی جمهوریخواهان این نگرانی ایجاد شد که ورود پررنگ یک رئیسجمهور و خانواده او به بازار میمکوینها میتواند فضای سیاستگذاری را از مسیر اقتصادی به مسیر منفعتطلبی و رقابت حزبی منحرف کند.
بعضی از نمایندگان دموکرات حتی ادعا کردند «اگر ترامپ میتواند در عرض یک شب میمکوین بسازد و خود را بزرگ در بازار معرفی کند، پس چرا ما باید نگران ابرقدرتهای بانکی بینالمللی باشیم که با سازوکارهای سنتی اقتصاد جهان را میچرخانند؟» به همین دلیل، بودجه و تلاشها صرف این شد که ابتدا تعریف فنی میمکوین روشن شود و سپس به سراغ قوانین بالادستی بروند.
هیل میگوید تا زمانی که «اعضای مجلس (اعم از جمهوریخواه و دموکرات) بحث را از برجستهسازی میمکوین خانواده ترامپ جدا نکنند و به مباحث منطقی بر سر حمایت از استیبلکوین و ساختار بازار رمزارز بازنگردند، تصویب نهایی قانون به تأخیر خواهد افتاد.»
در واقع، او نگران آن است که ادامه «جنجال میمکوین ترامپ» نهتنها تصویب قوانین ضروری را عقب بیندازد، بلکه اعتبار و مشروعیت تنظیمکنندههای رسمی را نیز کاهش دهد، زیرا بسیاری از کاربران رمزارز خواهند گفت: «در حالی سرمایهگذاران خرد با جنجالهای سیاسی سرگرم شدهاند که نهادهای دولتی هنوز نمیدانند این صنعت چگونه باید تنظیم شود.»
هشدار هیل دربارهٔ مخاطرات میمکوینها برای سرمایهگذاران
فرانش هیل در بخشی از سخنانش خطاب به سرمایهگذاران خرد تأکید کرد:
وقتی دربارهٔ «میمکوین» صحبت میکنیم، معنیاش این نیست که ارزش مشخصی در پشت این رمزارزها وجود دارد. او مثال زد که خرید سهام یک شرکت کوچک معدن طلا که حجم معاملات بسیار اندکی دارد و در بازاری خارج از آمریکا معامله میشود، یا بررسی نمیشود و شفافیت مالی ندارد، از نظر او بهمراتب ریسکپذیری بالایی دارد. به همین ترتیب، میمکوینها نیز معمولاً در صرافیهای خارج از نظارت داخلی معامله میشوند، ممکن است گزارشدهی دورهای نداشته باشند و بسیار مستعد هک یا از دسترفتن ارزش باشند.
وی افزود:
«وقتی شما یک میمکوین را خریداری میکنید، باید بدانید که احتمالاً هیچ نهاد متمرکزی نمیتواند تضمین کند که بهمحض رسیدن قیمت به یک سطح بحرانی، ارزشش حفظ شود. در نتیجه، بهتر است پیش از ورود به این حوزه، دربارهٔ خطرات آن تحقیق کنید و مطمئن شوید چشمانداز شما برای سودآوری کوتاهمدت به ریسک عظیمی منجر نخواهد شد.»
این هشدار به سرمایهگذاران خرد گوشزد میکند که اگرچه ممکن است برخی میمکوینها در کوتاهمدت با تبلیغات و هیجان رسانهای سود قابلتوجهی داشته باشند، اما ساختار اقتصادی و حمایت قانونی درستی ندارد. به بیانی دیگر، هیچگونه تضمینی وجود ندارد که پشتوانهٔ دلار یا سرمایهٔ کافی در مواقع بحرانی برقرار باشد، بنابراین سرمایهگذاری در چنین رمزارزهایی میتواند منجر به ضررهای شدیدی شود که ممکن است جبرانناپذیر باشند.
کلام آخر
بهطور کلی، ورود ترامپ و خانوادهاش به دنیای میمکوینها یک هشدار جدی برای قانونگذاران و ناظران مالی بود تا هر چه سریعتر چارچوبهای قانونی برای استیبلکوینها و ساختار کلان بازار رمزارزها را نهایی کنند. تا وقتی هر بار یک حاشیه رسانهای اینچنینی توجه قوا را از مسائل فنی و اقتصادی دور کند، تصویب مقررات مفید و محافظت از سرمایهگذاران خرد دشوار خواهد بود.
از دید فرانش هیل، راهحل واضح است: مجلس نمایندگان باید به اولویت نخست خود یعنی تصویب قانون استیبلکوین با پیششرطهای مشخص ذخیرهٔ نقدی و ممیزی مستقل بپردازد و پس از آن، به تنظیم چارچوب نهادهای ناظرِ بازار رمزارزها و شفافسازی سازوکار صرافیها بپردازد. تنها در این صورت است که میتوان اطمینان داشت فضای اقتصادی برای رشد مستحکم رمزارزها و بهویژه استیبلکوینها آماده خواهد شد و از جنجالهای سیاسی که تغییری در واقعیتهای فنی ایجاد نمیکنند نیز جلوگیری خواهد شد.
تا زمانی که این تمرکز بر اصلِ شفافیت مالی و تضمین حقوق سرمایهگذاران حفظ نشود، «جنجال میمکوین ترامپ» بهعنوان مانعی برای بهبود رشد اقتصادی و نوآوری در بخش مالی دیجیتال باقی خواهد ماند و ریسکهای جذابیت کاذب این رمزارزها هم برای سرمایهگذاران خرد بهشدت بالا خواهد بود.
