در پنج هفتهٔ گذشته، صندوق‌های معامله‌شونده در بورس (ETF) مرتبط با بیت‌کوین در ایالات متحده بیش از ۹ میلیارد دلار ورود پول جدید تجربه کرده‌اند. در صدر این جریان سرمایه، صندوق iShares Bitcoin Trust (نماد IBIT) متعلق به بلک‌راک قرار دارد. هم‌زمان، صندوق‌های وابسته به طلا بیش از ۲.۸ میلیارد دلار خروج سرمایه ثبت کرده‌اند؛ نشانه‌ای از کاهش اقبال نسبت به پناهگاه سنتی و انتقال اعتماد به «طلای دیجیتال».

صندوق‌های ETF ابزاری هستند که با خرید سهام صندوق، به‌صورت غیرمستقیم شما را در دارایی پایه (طلا یا بیت‌کوین) شریک می‌کنند. این سازوکار، نیاز به نگهداری مستقیم سکه یا کلید خصوصی رمزارز را حذف کرده و جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران خُرد و نهادی فراهم می‌آورد.

دو عامل اصلی این جابه‌جایی را توضیح می‌دهند:
اول تضعیف تقاضا برای دارایی‌های امن: کاهش تنش‌های تجاری جهانی و نشانه‌های مثبت در مذاکرات باعث شده تا سرمایه‌گذاران کمتر سراغ طلا بروند.
دوم افزایش تردیدها نسبت به ثبات مالی دولت آمریکا: از یک سو پیشرفت‌های امیدبخش در تصویب قوانین نظارتی رمزارزها به‌ویژه لایحهٔ استیبل‌کوین‌ها، و از سوی دیگر کاهش امتیاز اعتباری ایالات متحده توسط مؤسسه Moody’s (که اکنون آمریکا را در کنار فیچ و اس‌اندپی زیر استاندارد AAA قرار داده)، همگی بیت‌کوین را به چشم پناهگاهی جایگزین و مستقل می‌نگرند.

بیت‌کوین ماه گذشته اوج تاریخی ۱۱۱٬۹۸۰ دلار را ثبت کرد و از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴ حدود ۵۵ درصد رشد داشته است؛ در حالی که طلای جهانی اگرچه امسال حدود ۲۵ درصد رشد کرده، اما نسبت به اوج قیمتی اخیرِ خود بیشتر از ۱۹۰ دلار عقب‌نشینی کرده است.

سرنوشت صندوق‌های ETF و چشم‌انداز آتی بازار

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند جریان ۳۳۰ میلیارد دلاری از طریق خزانه‌داری شرکت‌ها تا سال ۲۰۳۰ وارد بیت‌کوین شود. این جابه‌جایی سرمایه، نشانهٔ پذیرش فزایندهٔ بیت‌کوین به‌عنوان یک هج‌استراتژی (پوشش ریسک تورم و بحران‌های مالی) در سبدهای سرمایه‌گذاری است.

در همین حال، برخی کارشناسان از جمله کریستوفر وود از Jefferies می‌گویند:

«طلا و بیت‌کوین هر دو بهترین ابزارهای پوشش در برابر کاهش ارزش پول در ۷ کشور بزرگ دنیا هستند.»

با وجود این، مخالفان هشدار می‌دهند که نوسان شدید بیت‌کوین، همراه با ریزش‌های همگام با سایر دارایی‌های پرریسک در دوره‌های بحران، هنوز مانعی برای تبدیل آن به پناهگاه مطمئن است. اما موافقان معتقدند ویژگی‌های «غیرمتمرکز» بیت‌کوین می‌تواند در برابر خطرات ناشی از بحران‌های بانکی یا سقوط بازارهای سنتی مؤثرتر باشد. جیف کندریک از استاندارد چارترد دو مسیر اصلی برای پوشش ریسک توسط بیت‌کوین برمی‌شمرد:

1. ریسک‌های بخش خصوصی مانند فروپاشی ناگهانی مؤسسات مالی (مثلاً Silicon Valley Bank در ۲۰۲۳).
2. اخلال در نهادهای دولتی مانند تردیدها پیرامون ثبات خزانه‌داری یا استقلال فدرال‌رزرو.

کاهش امتیاز AAA ایالات متحده و نگرانی‌های فزاینده از کسری‌های بودجه، زمینه را برای مطرح‌شدن جایگزین‌های متنوع ذخیرهٔ ارزش مهیا کرده است. ضمن آن که طلا همچنان در سال جاری بازدهی بالاتری (+۲۵%) نسبت به بیت‌کوین (+۱۵%) داشته، اما روند خروج از صندوق‌های طلا نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران به‌دنبال ابزار جدیدی برای مقابله با تزلزل شرایط مالی و تسهیل دسترسی به بازار رمزارزها هستند.

کلام آخر

جابه‌جایی نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار از صندوق‌های طلا به ETFهای بیت‌کوین نشان می‌دهد که نگاه سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و خرد به چشم‌انداز این رمزارز به‌عنوان پناهگاه جایگزین جدی‌تر شده است. افزایش نوسانات بازارهای جهانی، اصلاح امتیاز اعتباری آمریکا و پیشرفت‌ها در مقررات رمزارز، همگی در جهت تقویت این روند عمل می‌کنند.

با این حال، نوسان بالا و پیچیدگی‌های فنی بیت‌کوین هنوز ابزار هج‌کاملی نمی‌سازد؛ بنابراین ترکیب استراتژی‌های متنوع و آگاهانه برای مدیریت ریسک در پرتفوی‌ها ضروری به نظر می‌رسد.