چند وقت اخیر شاهد انتقال تدریجی قدرت از دست نهنگهای قدیمی بیتکوین به بازیگران نهادی بودیم؛ تحولی که بدون سروصدا در جریان است، اما شالوده بازار دو تریلیون دلاری این ارز دیجیتال را به شکل بنیادینی دگرگون میکند.
زمانی که قیمت بیتکوین در حوالی ۱۱۰,۰۰۰ دلار تثبیت شده و شکستن این مقاومت عقیم مانده است، عامل اصلی را باید در تحرکات نهنگها جستجو کرد؛ دارندگان بزرگی که در گذشته با نگرانی نسبت به نوسانات شدید بازار شناخته میشدند، حالا داراییهای خود را در حجمهای میلیونی به فروش میرسانند و به تدریج این خلأ با ورود صندوقهای قابل معامله (ETF)، شرکتهای بزرگ و مدیران داراییهای سازمانی پر میشود.
نهنگهای بیتکوین و چرایی فروش گسترده
نهنگها که عمدتاً شامل ماینرها، صندوقهای خارجی و کیفپولهای ناشناس هستند، در یک سال گذشته بیش از ۵۰۰,۰۰۰ واحد بیتکوین خود را واگذار کردهاند. این میزان معادل بیش از ۵۰ میلیارد دلار در قیمتهای فعلی بازار است.
شاید پرسش اصلی این باشد که چرا دارندگان اولیه بیتکوین، در حالی که قیمتها در اوج رکوردشکنی باقی مانده، به فروش داراییهای خود روی آوردهاند؟ پاسخ را باید در تبدیل داراییهای دیجیتال به ابزارهای مالی مرتبط با بازار سهام جست.
ورود قدرتمند سرمایهگذاران نهادی
در سوی دیگر میدان، صندوقهای قابل معامله بیتکوین، شرکتهای چندملیتی و مدیران دارایی نهادی با عطش زیادی در حال جذب رمزداراییها هستند. برآوردها نشان میدهد که این گروهها طی یک سال گذشته نزدیک به ۹۰۰,۰۰۰ بیتکوین جدید را در پرتفوی خود جای دادهاند؛ اتفاقی که حجم داراییهای مؤسسات را به حدود ۴.۸ میلیون واحد بیتکوین رسانده.
این تغییر ترکیب مالکیت باعث شده که سهم سرمایهگذاران نهادی از بازار به حدود ۲۵ درصد افزایش یابد؛ رشدی چشمگیر نسبت به سال ۲۰۲۰ که تنها ۲ درصد از بیتکوینها در اختیار نهادهای تحت نظارت قابل پیگیری قرار داشت.
ناپایداری نوسانات و چشمانداز قیمتی
سخن از آرامش بازار بیتکوین است؛ بازاری که زمانی به بازاری با نوسان بسیار بالا شهرت داشت و بسیاری از معاملهگران از آن برای سودگیری در بازههای کوتاهمدت بهره میبردند. اما حالا با ورود سرمایهگذاران نهادی که بیشتر به دنبال بازدهی پایدار و قابلیت تخصیص به پرتفویهای بازنشستگی هستند، نوسانات کاهش یافته و شاخص ترس و طمع به کمترین میزان دو سال گذشته رسیده است.
ریسکهای احتمالی در تعادل جدید بازار
تعادل کنونی بازار، در عین حال که ثبات را به همراه دارد، مخاطرات خاص خود را نیز به نمایش میگذارد. اگر فروش دستهجمعی نهنگها دوباره شدت گیرد و همزمان جریان خرید نهادی کاهش یابد، احتمال سقوط شدید قیمت دور از انتظار نیست.
برای نمونه، خروج ۲ درصد از بیتکوینهای در گردش در سال ۲۰۱۸ باعث ریزش ۷۴ درصدی قیمت شد و در سال ۲۰۲۲، کاهش ۹ درصدی داراییها به افت ۶۴ درصدی منجر گردید. بنابراین هرگونه اختلال در تعادل عرضه و تقاضا میتواند بازار را در معرض رکودهای سنگین قرار دهد.
بیتکوین به عنوان دارایی بازنشستگی؟
با توجه به کمشدن نوسانات و تثبیت نسبی قیمت، بسیاری از مدیران ارشد مالی بیتکوین را کمکم به عنوان یک دارایی بازنشستگی میبینند. برخلاف درصد بازدهی عظیمی که در سال ۲۰۱۷ تجربه شد، انتظار میرود سالانه ۱۰ تا ۲۰ درصد بازدهی داشته باشد؛ معیاری که شباهت بیشتری به سهام سودده با پرداخت سود نقدی دارد تا یک ابزار سفتهبازی. این دیدگاه میتواند بیتکوین را در سبدهای بلندمدت خانوارها و مؤسسات جای دهد و در کنار اوراق قرضه و سهام آبی بازار قرار گیرد.
فرصتها و چالشهای پیشرو در بازار کریپتو
اگر چه جایگاه بیتکوین در میان داراییهای سنتی مستحکمتر شده، اما فشارهای نظارتی و رقابت با پروژههای نوظهور هنوز به قوت خود باقیاند. تنظیمگران مالی جهانی در حال تدوین قواعد جدید برای صرافیها، کیفپولها و فعالان بازار هستند و تصویب یا رد مقررات میتواند قیمت را تحت تأثیر سریع قرار دهد. همچنین ظهور رمزارزهای با تمرکز بر مقیاسپذیری و کارایی تراکنش، ریسک کنار زدن بیتکوین به عنوان پیشگام عرصه بلاکچین را افزایش میدهد.
روند تثبیت و جایگزینی بازیگران قدیمی
با این حال، تغییر ساختار مالکیت بیتکوین به نفع پایداری و اعتبار این دارایی عمل کرده است. به عقیده بسیاری از کارشناسان، کنترل کمتر از سوی نهنگهای ناشناس و افزایش سهم صندوقها و شرکتهای بزرگ، بازار را از دستکاریهای احتمالی نجات میدهد و به سرمایهگذاران خرد اطمینان میدهد که در محیطی منظم و با شفافیت بالا مشارکت میکنند.
اگر این روند ادامه یابد، بیتکوین بیش از پیش به جزئی از سبد دورههای بازنشستگی و مدیریت دارایی تبدیل خواهد شد و برای مدت طولانی در محدوده بازدهی معقول ۱۰ تا ۲۰ درصد سالانه باقی بماند.
کلام آخر
با کنار هم قرار دادن این تحولات، به نظر میرسد بیتکوین در آستانه شکلگیری یک فصل جدید قرار دارد؛ فصلی که در آن ثبات و پیشبینیپذیری، جایگزین نوسانهای خیرهکننده گذشته شده و توجه عمده سرمایهگذاران از معاملهگری سریع به تخصیص بلندمدت معطوف میشود.
