۲۰۲۵ در نگاه نخست، شبیه یک رؤیای عجیب برای فعالان کریپتو است: بیتکوین چند بار سقف تاریخی خود را جابهجا کرده، رئیسجمهوری در کاخ سفید نشسته که هم شخصاً و هم خانوادگی پا به معدنکاری و سرمایهگذاری بیتکوین گذاشته و کنگره آماده تصویب قوانینی است که قرار است شفافیت را به رمزداراییها برگرداند.
در چنین فضایی، رسانهها مرتب از «بهار بیپایان کریپتو» مینویسند؛ اما کافی است کمی دقیقتر به دادهها نگاه کنیم تا ورق برگردد. شاخصهای مرجع نشان میدهد از ابتدای سال میلادی بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار ارزش بازار آلتکوینها دود شده و به هوا رفته است. سهم بیتکوین از کل بازار به ۶۴ درصد رسیده؛ عددی که چهار سال پیش و پیش از سقوطهای زنجیرهایِ ۲۰۲۲ دیده بودیم. هژمونی این رمزارز بزرگ باعث شده بسیاری از فعالان قدیمی بهجای سرخوشی، نگران یک زمستان طولانی برای آلتکوینها باشند.
چرا آلتکوینها در میانه طوفان بیتکوین رنگ میبازند
آلتکوینها زمانی قرار بود جهان را به نسخهای رنگارنگتر از اقتصاد دیجیتال ببَرَند؛ هر پروژه با کاربردی مشخص، از قراردادهای هوشمند گرفته تا میزبانی دادههای سلامت. اما در عمل، بیشتر این سکهها به وعدههایی بدل شدهاند که هرگز به مقیاس نرسیدهاند.
شاخص «MarketVector» که نیمه پایینیِ ۱۰۰ رمزدارایی بزرگ را رصد میکند، پس از جهش بعد از انتخابات ۵ نوامبر ترامپ، نهتنها سودش را پس داده بلکه امسال حدود ۵۰ درصد سقوط کرده است. سرمایه تازهای که از مسیر ETFهای نقطهای وارد میشود، تقریباً یکسره به جیب بیتکوین میرود و حتی اتریومِ بهظاهر دستِاول هنوز حدود نصف اوج تاریخیاش فاصله دارد.
چرخههای قبلی نشان میداد بعد از صعود بیتکوین، نوبت به آلتها میرسد؛ اما این بار بهگفته معاملهگرانِ فرابورس، «دامیننس» بیتکوین آنقدر بالاست که جایی برای موج بعدی باقی نمیگذارد.
ظهور استیبلکوینها و عصر جدید مقررات؛ فرصتی برای بقا یا پایان بازی؟
اگر در دورههای قبل، سقوط پروژههای پرریسک نتیجه حرص و طمع بیمهار بود، این بار مرگ خاموش بسیاری از توکنها زیر تیغ مقررات و ورود سرمایه نهادی رخ میدهد. استیبلکوینها در همین یک سال ۴۷ میلیارد دلار به ارزش بازارشان افزودهاند و غولهایی مثل آمازون مشغول بررسیِ عرضه واحد پول دیجیتال اختصاصیاند.
بانکهای بینالمللی هم که تا همین چند سال پیش با دیده شک به کریپتو نگاه میکردند، امروز در صف اخذ مجوز صدور استیبلکوین ایستادهاند. دلایل روشن است: نوسان نزدیک به صفر و امکان تسویه سریع، یعنی دقیقاً همان ویژگیهایی که رگولاتورها برای پذیرشِ سکهای بهعنوان «ابزار پرداخت» اصرار دارند.
برای آلتکوینها، این روند به معنای پَررنگ شدن سؤالِ «چه کاربرد عملی داری؟» است؛ سؤالی که اگر جواب معناداری نداشته باشد، پروژه در فضای رقابتیِ جدید رمق ادامه حیات را از دست میدهد.
استراتژی شرکتها و سرمایهگذاران نهادی؛ از تکرار راه مایکل سیلر تا رؤیای ترامپ
هنگامی که مایکل سیلر در ۲۰۲۰ خزانه مایکرواستراتژی را به بیتکوین تبدیل کرد، خیلیها او را ماجراجویی خوشاقبال دانستند. چهار سال بعد، شرکتهای «تبدیل خزانه» دیگر ماجراجو نیستند؛ آنها نسخه بهینهشده مدل سیلرند. اسپیاَک وابسته به کانتور فیتزجرالد، تتِر و سافتبانک در آوریل شرکت «توئنتیوان کپیتال» را با نزدیک به ۴ میلیارد دلار بیتکوین متولد کردند.
خانواده ترامپ هم علاوه بر راهاندازی مزرعه استخراج، از طریق «ترامپ مدیا اند تکنولوژی گروپ» ۲.۳ میلیارد دلار نقد جذب کرده تا خزانهای بیتکوینی بسازد. در مقابل، صندوقهای مشابه برای اتریوم، سولانا یا بایننسکوین شکل گرفته ولی اندازهشان در حد و اندازه رقبا نیست.
آینده آلتکوینها زیر سایه قانون CLARITY؛ مرگ تدریجی یا تولد دوباره؟
همه چیز اما تیرهوتار نیست. توکنهایی مثل میکر یا هایپرلیکوئید که پشتوانه درآمدی و کارکرد واقعی دارند، از ابتدای سال رشد چشمگیری تجربه کردهاند. سرمایهگذاران جسور میگویند اگر پروژهای بتواند نشان دهد چگونه درآمدش را صرف بازخرید توکن میکند، هنوز شانس درخشیدن دارد. از طرف دیگر، «قانون ساختار بازار داراییهای دیجیتال» یا همان CLARITY که در کنگره مطرح است، میتواند مرز نظارتی میان SEC و CFTC را شفاف کند و راه را برای ETFهای آلتکوینی هموار سازد.
تحلیلگران بیان میکنند که: همانگونه که صندوقهای قابل معامله باعث هجوم سرمایه سازمانی به بیتکوین و اتریوم شد، صدور ETFهایی بر پایه سولانا یا کاردانو میتواند جان تازهای به این بازار ببخشد. با این همه، حتی خوشبینها قبول دارند که هر کوینی که نتواند ارزش نمادین شبیه طلا برای بیتکوین یا کاربرد زیرساختی چون مس برای اتریوم خلق کند، در گرداب مقررات، رقابت و بیتوجهی تدریجی فراموش خواهد شد.
آینده ممکن است ترکیبی محدود از استیبلکوینهای فراگیر، بیتکوینِ ذخیره ارزش، اتریومِ زیرساخت و چند توکن تخصصی باشد؛ بقیه آرامآرام در بلاکهای متروک جا خوش خواهند کرد، درست مانند شهرکهای متروکهای که روزی در تب طلا ساخته شدند و بعد به خاطره بدل گشتند.
