پایان امتیاز ویژه کارگزاران کریپتو؛ SEC با بازبینی قوانین، نگهداری رمزارز را آزاد می‌کند

در نشست میزگرد دارایی‌های دیجیتال که روز دوشنبه در ساختمان اصلی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) برگزار شد، پاول اتکینز، رئیس جدید این نهاد، از ضرورت بازنگری اساسی در «قواعد کارگزاری کریپتو» سخن گفت. او تأکید کرد که چارچوب فعلی، که تحت عنوان «کارگزار-دلال با هدف ویژه» (Special-Purpose Broker-Dealer) شناخته می‌شود، شاید نیاز به لغو و جایگزینی داشته باشد تا به‌جای محدودیت‌زدایی از فعالیت دلالان، زمینه‌ای عقلانی برای نگهداری و معامله انواع توکن‌های دیجیتال فراهم آید .

اتکینز با اشاره به کاهش مقررات‌زدایی در دوران پیشین، گفت:

«کارگزار-دلال‌ها هرگز از نگهداری دارایی‌های دیجیتال «غیر اوراق بهادار» یا اوراق بهادار رمزنگاری‌شده منع نشده‌اند، اما ممکن است لازم باشد نحوه اعمال قواعد حمایت از مشتری و سرمایه خالص (Net Capital) برای این فعالیت‌ها روشن‌سازی شود».

سابقه و مشکلات ساختاری

ایده کارگزار-دلال ویژه برای دارایی‌های دیجیتال نخستین‌بار در دسامبر ۲۰۲۰ از سوی SEC مطرح شد. در آن زمان با هدف ایجاد «باغ حصارکشی‌شده» (walled garden)، قوانینی تدوین گردید که اجازه می‌داد یک کارگزار-دلال یا سامانه معاملاتی جایگزین (ATS) هم‌زمان نقش معامله‌گر و متولی (Custodian) دارایی‌های دیجیتال را ایفا کند.

این چارچوب با الزاماتی همچون اثبات مالکیت فیزیکی کلیدها، ارائه افشاگری‌های مکتوب و ممنوعیت معاملات اختصاصی طراحی شد. اما پس از دو سال، از این راهبرد انتقاد می‌شود که مانع ورود گسترده و رقابت‌پذیری بیشتر در بازار شده است.

تعداد محدود مجوزها

با وجود مدتی بیش از دو سال از معرفی این مقررات، تنها دو شرکت موفق به کسب پروانه «کارگزار-دلال ویژه» شدند. نخستین مجوز در مه ۲۰۲۳ به «Prometheum Ember Capital » اعطا شد که زیرمجموعه Prometheum است و در خرداد همان سال فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. سپس شرکت «tZero Group»، زیرمجموعه اوراستاک که در سپتامبر ۲۰۲۴ به این جمع پیوست، دومین و آخرین دارنده این مجوز لقب گرفت.

محدودیت‌های قابل‌توجهی که در فرآیند تأیید اعمال شده، واکنش کم تعداد متقاضیان را توضیح می‌دهد.

علاوه بر این، مهلت «عدم اعمال اقدامات انضباطی» (no-action relief) در این چارچوب تنها تا فوریه ۲۰۲۶ اعتبار دارد و باید دید SEC پس از آن آیا این معافیت را تمدید، بازنویسی یا منقضی اعلام خواهد کرد.

بازنگری در قواعد نگهداری

اتکینز همچنین اعلام کرد که از کارکنان SEC خواسته تا امکان به‌روزرسانی قواعد نگهداری (Custody Rules) را بررسی کنند تا صندوق‌های پوشش ریسک (Hedge Funds)، شرکت‌های مشاوره و سایر مؤسسات مالی بتوانند به‌صورت خودنگهدار (Self-Custody) دارایی‌های دیجیتال خود را نگهداری کنند. او از لغو بخشنامه SAB 121 خبر داد و آن را «خطای بزرگی از سوی کارکنان کمیسیون در غیاب قانون‌گذاری رسمی» خواند که مسیر ارائه خدمات نگهداری را پیچیده کرده بود .

در عین حال نیاز به تعریف شفاف «متولی واجد شرایط» (Qualified Custodian) در قوانین مشاوران سرمایه‌گذاری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری حس می‌شود تا سازوکارهای متداول بازار کریپتو—از جمله راهکارهای خودنگهداری پیشرفته—به رسمیت شناخته و تحت چارچوب حفاظتی مناسب قرار گیرند .

توسعه دامنه فعالیت کارگزاران و ATS

یکی دیگر از محورهای مورد نظر اتکینز، گسترش مجوز معاملاتی کارگزار-دلال‌ها و سامانه‌های ATS برای معامله دارایی‌های غیر اوراق بهادار نظیر بیت‌کوین و اتر است. او یادآور شد هیچ بندی در قوانین فعلی اوراق بهادار آمریکا مانع این فعالیت نشده و SEC می‌تواند با به‌روزرسانی قانون ATS، امکان ارائه «اپلیکیشن‌های جامع» یا «ابَر‌اپ»هایی را فراهم کند که معامله و خدمات مالی متنوع را زیر یک سقف گرد هم بیاورند.

جهت‌گیری سیاست‌گذاری و همکاری بین نهادی

در دوره ترامپ، مقررات‌زدایی و نگاه حمایتی به صنعت کریپتو پررنگ شده است و اتکینز مواضع خود را در امتداد همین رویکرد می‌داند.

او گفته SEC قصد دارد همراه با کنگره و دیگر نهادهای دولت همکاری کند تا «آمریکا را به بهترین مقصد برای فعالیت‌های کریپتویی بدل سازد». این تغییر رویکرد ۱۸۰ درجه با دوران گذشته، نویدبخش تدوین «قوانین رسمی و شفاف» به جای صدور بخشنامه‌های موقت است.

چشم‌انداز و گام‌های بعدی

SEC در ماه‌های آینده میزگردهای تخصصی را برای بررسی موضوعات دیگری از جمله «نشانه‌گذاری توکن‌ها» و «مالی غیرمتمرکز» برنامه‌ریزی کرده است تا نقطه‌نظرات کارشناسان داخلی و خارجی را گرد آورد و بسته‌ای از اصلاحات قاعده‌مند تدوین کند. اتکینز گفته می‌خواهد در کوتاه‌مدت نقشه راه روشنی ارائه دهد که شامل لایحه‌نویسی در کنگره، بازنگری آیین‌نامه‌ها و اقدامات اجرایی فنی باشد تا از «سلیقه‌ای‌بودن تصمیم‌گیری‌ها» جلوگیری و تقاضای بازار به سرعت پاسخ داده شود.

کلام آخر

پیشنهاد حذف و جایگزینی چارچوب کارگزار-دلال ویژه، به‌علاوه بازنگری در قواعد نگهداری و گسترش دامنه فعالیت ATS، می‌تواند نقطه عطفی در تنظیم مقررات بازار دارایی‌های دیجیتال آمریکا باشد.

اگر این اصلاحات با سرعت و هماهنگی میان نهادهای قانون‌گذار، قضایی و اجرایی پیش برود، احتمال دارد طی سال‌های آتی «هزینه ورود» به بازار کریپتو به‌طور چشمگیری کاهش یابد و نوآوری‌های جدید در زیرساخت‌های مالی دیجیتال شتاب بیشتری بگیرد. در غیر این صورت، مهلت‌های زمانی محدود و سردرگمی قانونی می‌تواند بار دیگر فعالان بازار را به سوی مناطق تحت نظارت سایر کشورها سوق دهد.