به گزارش نبض ارز، در سناریویی فرضی که تنش یا حتی درگیری نظامی میان ایران و آمریکا تشدید شود، یکی از پرسشهای مهم برای فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران این است که بازار ارزهای دیجیتال چگونه واکنش نشان خواهد داد. تجربه بحرانهای ژئوپلیتیک پیشین نشان میدهد رمزارزها، بهویژه بیتکوین، میتوانند در کانون توجه سرمایهگذاران قرار بگیرند؛ اما این توجه لزوما به معنای رشد پایدار قیمت نیست و اغلب با نوسان، رفتارهای هیجانی و جابهجایی سریع سرمایه همراه میشود.
این گزارش صرفا بر پایه یک سناریوی فرضی و با هدف تحلیل رفتار احتمالی بازار نوشته شده و هیچ پیشبینی قطعی یا ادعای وقوع رویداد واقعی در آن وجود ندارد. در چنین سناریویی، تشدید تنش میان ایران و آمریکا میتواند به افزایش نااطمینانی در بازارهای جهانی منجر شود؛ نااطمینانیای که معمولا همزمان بازار نفت، دلار، سهام و داراییهای پرریسک را تحت تاثیر قرار میدهد.
در فضای نااطمینانی ژئوپلیتیک، سرمایهگذاران بهطور سنتی به سمت داراییهای امنتر حرکت میکنند، اما جایگاه رمزارزها در این میان همچنان محل بحث است.
واکنش کوتاهمدت بازار؛ ساعات و روزهای ابتدایی
بر اساس تجربه تنشهای مشابه در سالهای گذشته – از جنگ اوکراین تا بحرانهای خاورمیانه – واکنش اولیه بازار رمزارزها اغلب با افزایش نوسان و افت مقطعی قیمتها همراه بوده است.
بیتکوین: در بسیاری از رویدادهای ژئوپلیتیک، بیتکوین در ساعات ابتدایی رفتاری مشابه داراییهای پرریسک از خود نشان داده و کاهشهای ۵ تا ۱۰ درصدی کوتاهمدت را تجربه کرده است. این واکنش معمولا ناشی از خروج سریع سرمایه و افزایش تمایل به نقدشوندگی است.
اتریوم و آلتکوینها: اتریوم و سایر آلتکوینها عموما نوسان شدیدتری نسبت به بیتکوین دارند. در فضای تنش، کاهش نقدینگی و افزایش ریسکگریزی میتواند افتهای عمیقتری را برای این گروه رقم بزند.
استیبلکوینها: همزمان، دادههای تاریخی نشان میدهد در چنین شرایطی تقاضا برای استیبلکوینها افزایش مییابد. در برخی بحرانها، ارزش بازار استیبلکوینها طی چند روز رشد چند میلیارد دلاری را ثبت کرده که نشاندهنده تمایل معاملهگران به حفظ ارزش و خروج موقت از نوسان است.
بیتکوین؛ دارایی پرریسک یا ابزار پوشش ریسک؟
یکی از مهمترین بحثها در این سناریو، جایگاه بیتکوین است. بیتکوین از نظر ماهیت، عرضه محدود و استقلال از نظام مالی سنتی دارد و به همین دلیل گاهی بهعنوان «طلای دیجیتال» مطرح میشود.
با این حال، شواهد تاریخی نشان میدهد در کوتاهمدت، بیتکوین بیشتر مانند یک دارایی پرریسک رفتار میکند و همبستگی آن با بازار سهام افزایش مییابد. در مقابل، در میانمدت و در صورت تداوم بحران و کاهش اعتماد به ارزهای فیات، ممکن است بخشی از سرمایهها دوباره به سمت بیتکوین بازگردد؛ پدیدهای که در برخی دورههای تحریمی و بحران ارزی نیز مشاهده شده است.
رفتار اتریوم و آلتکوینها در فضای نااطمینانی
اتریوم بهعنوان ستون اصلی اکوسیستم دیفای و NFT، بیش از بیتکوین به شرایط نقدینگی و ریسکپذیری بازار وابسته است. در سناریوی فرضی تشدید تنش، کاهش فعالیتهای پرریسک، افت ارزش قفلشده در پروتکلها و خروج سرمایه از پروژههای کوچکتر محتمل است.
آلتکوینها، بهویژه پروژههای کمحجم، در چنین فضایی با ریسک نقدشوندگی و افتهای شدیدتر مواجه میشوند.
استیبلکوینها؛ پناهگاه موقت سرمایه
در دورههای بحران، استیبلکوینها نقش «پارکینگ سرمایه» را ایفا میکنند. افزایش حجم معاملات USDT، USDC یا سایر استیبلکوینها معمولا نشانهای از احتیاط معاملهگران و انتظار برای شفافتر شدن شرایط است.
در برخی نمونههای تاریخی، سهم استیبلکوینها از کل حجم معاملات بازار رمزارزها در زمان بحران به بیش از ۵۰ درصد رسیده است.
نقش دلار، نفت و بازارهای جهانی
تشدید تنش میان ایران و آمریکا در این سناریوی فرضی میتواند به افزایش قیمت نفت و تقویت شاخص دلار منجر شود.
تقویت دلار معمولا فشار مضاعفی بر داراییهای پرریسک، از جمله رمزارزها، وارد میکند. از سوی دیگر، رشد بهای انرژی میتواند تورم جهانی را تشدید کرده و در میانمدت نگاه برخی سرمایهگذاران را دوباره به داراییهای جایگزین معطوف کند.
تفاوت رفتار معاملهگران خرد و سرمایهگذاران نهادی
در چنین شرایطی، معاملهگران خرد بیشتر مستعد واکنشهای احساسی، فروش شتابزده و تصمیمگیری کوتاهمدت هستند. در مقابل، سرمایهگذاران نهادی به طور معمول با مدیریت ریسک، تنوعبخشی و استفاده از ابزارهای پوشش ریسک عمل میکنند و ممکن است از افتهای شدید برای ورود پلهای استفاده کنند.
در مجموع، در سناریو تشدید تنش یا درگیری نظامی میان ایران و آمریکا، بازار ارزهای دیجیتال به احتمال زیاد در کوتاهمدت با افزایش نوسان، افت مقطعی قیمتها و رشد تقاضا برای استیبلکوینها مواجه میشود. بیتکوین در ابتدا رفتاری مشابه داراییهای پرریسک دارد، اما در صورت تداوم نااطمینانی، ممکن است دوباره بهعنوان ابزار پوشش ریسک مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، هیچ نتیجه قطعی وجود ندارد و واکنش بازار به شدت به دامنه تنش، شرایط اقتصاد جهانی، سیاستهای پولی و رفتار سرمایهگذاران بستگی دارد. رویکرد رسانهای و تحلیلی ایجاب میکند که فعالان بازار، بیش از هر چیز، بر مدیریت ریسک، پرهیز از تصمیمهای هیجانی و رصد دادههای واقعی تکیه کنند.
